مقاله یکی از شاگردان محفل فروغ روح الله

«ف. حمزه ای»، چاپ شده در نشریه داخلی مکتب الزهراء(س)

چاپ هفتم نشریه، تیر ماه ١٣٨٨

- دنیا و چیستی حقیقت آن

حمد و سپاس بی پایان سزای خالق هستی آفرین که منت بر مخلوق خویش نهاده و جایگاهی به نام ملک را برای زیستگاه او بنا نمود و «آسمان دنیا را به چراغ های رخشان زیب و زیور دادیم.»(١) و بدین سان محل سکونت آنان را مهیا ساخت.

در بیان عام دنیا به معنای زندگانی حاضر، جهانی که در آن هستیم، نقیض آخرت، کره زمین، گیتی نام برده شده است. و در بیان عارفان «دنیا رستگاه درخت انسانیت و کشتزار بذر حقایق وجودیه و محل بروز انوار طاهره است و اگر دنیا نبود، هیچ موجودی درجات کمال را نمی پیمود و فنای در حق ذوالجلال برای هیچ کس حاصل نمی شد. از این رو دنیا با وجود نهایت پستی، اصل همه حقایق و کلید درهای رحمت است.»(٢)

پس گویا است که عالم ملک محلی برای رشد و کمال و سیر و سلوک به سوی جلال و جمال بی نهایت است و آنان که خواهش های نفسانی و وابستگی های دنیوی را همچون جامه ای ارزان از تن برکنده و خود را وارسته و در جنود رحمان قرار دادند، به ملکوت اعلی عروج نمودند و آنانکه در طریق نفس پای گذارده و تمنیات دنیوی را همچون جامه ای گران بر تن نمودند و خود را وابسته و در جنود شیطان قرار دادند، در اسفل السافلین نزول کردند. پس چه نیکو است آدمی از تمام زیبایی ها به نفع خویش سود رساند، نه به ضرر خویش. زیرا «دنیا راستی است برای آنکه با آن از در راستی در آید و سرای درستی است بر آنکه آن را دریابد، و سرای بی نیازی است برای آنکه از آن توشه برگیرد و سرای پند است برای آنکه از آن پند گیرد. دنیا سجده گاه دوستداران خدا و بازار یاران خدا است که در آن رحمت را به دست آورند و بهشت را سود برند»(٣)

آدمی باید در عالم ملک سختی و مشقت را به جان خویش خریداری نماید تا از راحتی و خوشی عالم آخرت بهره جوید. «تلخ کامی دنیا، شیرینی آخرت است و شیرینی دنیای حرام، تلخی آخرت»(۴) عده ای بر این عقیده اند که دنیا سرآمد تمام گرفتاری ها و بدبختی ها است ولیک این عالم(دنیا) پلی است به سوی آن عالم (آخرت) و ناگزیر باید از آن صراط هر آن قدر هم دشوار باشد، گذر نمود که هر کس به سلامت عبور کرد، در پرتو رحمت الهی و در بهشت اعلا سکنا می گزیند.

دنیا به مانند کشتی راه نجات و چشمه آب حیات است، مسافرانی که کوله بار سفر خویش را که پر از تعلقات و دلبستگی ها نمودند و سنگین بار عزم سفر کردند، در برابر امواج پرجوش و خروش طاقت نیاورده و باعث غرق گشتن خود و کشتی شدند و مسافرانی که کوله بار سفر خویش را تهی و با سینه ای مالامال از عشق و ارادت در راه رضای خدا قدم بر کشتی گذاشتند، در برابر امواج سهمناک گرداب فحشا ایمن گشتند. و اما جاهلان بی قید و بند چشمه آب حیات، را آلوده ساخته و باعث امراض جسمانی و روحانی خویش می شوند. و عاقلان تشنه حق و حقیقت از چشمه آب حیات باطنشان را سیراب گردانیده و تولدی دوباره یافتند. گاهی حب جاه و مقام یا زیب و زینت های خام و بی ارزش، یا خود بینی و خودپسندی ما را بر آن وا می دارد که عالم آخرت به کلی فراموش نماییم «مال و فرزندان زیب و زینت حیات دنیاست و اعمال صالح که تا قیامت باقی است، نزد پروردگار بسی بهتر و عاقبت آن نیکوتر است.»(۵) و باید دانست که دنیا با تمام خوبی ها و بدی ها، زودگذر است و ما باید در چند صباح زندگانی، خویش را دریافته و در پی اصلاحش برآییم. «این زندگانی چند روزه دنیا فسوس و بازیچه ای بیش نیست و زندگانی اگر مردم بدانند به حقیقت در آخرت است.»(۶)

و نتیجه سخن این که اگر ما در این دنیا در حصن حصین ولایی قرار گیریم و تحت تعالیم مربیان ربانی رؤیتگر باطن خویش گردیم، قادریم که مرآت غبار گرفته سینه را با کوثر رحیمی پاک و با سوهان رحمانی صیقل بخشیم که فرموده اند: «دنیا وضوخانه آخرت است و آخرت نمازخانه دنیاست، پس در وضوخانه دنیا با کوثر عشق دست و رویمان را بشوییم تا به نمازخانه آخرت راه یابیم»(٧) پس خوشا به حال افرادی که هم ثواب و سعادت آخرت را تحصیل نمودند و هم به حظی معنوی در دنیا دست یافتند.

پی نوشت ها:

١. ملک/ ۵.

٢.  معاد از دیدگاه امام خمینی(س)، ص ٢٣٢.

٣. نهج البلاغه، ترجمه فیض الاسلام، ص ١١٣٨، حکمت ١٢۶.

۴. نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، ص ۴٨٧، حکمت ٢۵١.

۵. کهف / ۴۵.

۶.عنکبوت / ۶۴.

٧. زن طائر فردوس یا ساحر دوزخ، ص ٣۴۵، ک ۴٨.